FAQ 3 - Hoe kan ik omgaan met wat er gebeurd is, met hoe ik me voel en de gevolgen ervan?


Of je nu zelf of iemand uit je omgeving betrokken raakt in een verkeersongeval, het is een schokkende gebeurtenis. Om om te gaan met wat er gebeurd is kan het helpen om te weten dat verwerken een proces is dat weken, maanden of zelfs jaren kan duren. Iedereen verwerkt een verkeersongeval op zijn eigen manier, maar er zijn gelijkenissen. 

In het verwerkingsproces kan je afwisselend herbeleven en ontkennen of vermijden. Deze afwisselende reacties zijn normaal maar dat kan ook verwarrend en vermoeiend zijn.

  • Wat is herbeleven? 

Bij herbeleving, beleef je opnieuw wat er gebeurd is door bijvoorbeeld te dromen, levendige beelden te zien of je ervaart lichamelijke reacties bij gelijkaardige gebeurtenissen. Dat kan heel beangstigend zijn, maar jouw lichaam probeert zo te begrijpen wat er gebeurd is en de controle te herstellen.

  • Wat is vermijding of ontkenning? 

Bij vermijding of ontkenning probeer je de gebeurtenis te vergeten en gedraag je je alsof er niets gebeurd is. Dit kan zich uiten door het feit dat je je verdoofd of apathisch voelt, of dat je alle herinneringen uit de weg gaat. Dat is nodig zodat je terug kan herstellen van de herbeleving.

De afwisseling tussen herbeleven en ontkenning kan veel van je vergen en kan eventueel leiden tot concentratieproblemen en denk –of geheugenstoornissen. Na het ongeval ervaar je vaak ook veel emotionele en lichamelijk reacties. Veel voorkomende gevoelens zijn angst, machteloosheid, hulpeloosheid, kwaadheid, schuldgevoel, schaamtegevoel, verdriet, verdovend gevoel, rusteloosheid, prikkelbaar zijn of zich afsluiten van sociale contacten. Lichamelijke reacties zijn bijvoorbeeld hartkloppingen, beven of trillen. Iedereen gaat op een andere manier om met wat er gebeurd is. Sommige reacties zal je herkennen en andere niet, dat is normaal.

Enkele tips:
  • Laat gevoelens en reacties toe want ze maken deel uit van het verwerkingsproces. Dat kan je doen door ze te delen met mensen uit je omgeving. Maar soms heb je het gevoel dat zij je niet helemaal begrijpen of dat je hen lastigvalt met je verhaal of gevoelens. Dan kan je hulp zoeken bij professionele hulpverlening zoals bij de diensten Slachtofferhulp (zie FAQ 4) of bij mensen die hetzelfde meegemaakt hebben (zie FAQ 5).
  • Zoek een evenwicht tussen stilstaan bij het ongeval en verdergaan. Dat is geen gemakkelijk evenwicht om te vinden. Zo kan je bepaalde activiteiten (huishouden, werk, hobby, plannen maken, …) van voor het ongeval stap per stap terug opnemen. Maar dit is niet altijd mogelijk. Probeer dan eventueel op zoek te gaan naar andere activiteiten die jou even kunnen afleiden. Het hernemen van activiteiten of het zoeken van afleiding doe je best geleidelijk aan zodat je nog tijd hebt om stil te staan bij hoe je je voelt.
  • Luister naar je lichaam want het verwerken van wat er gebeurd is, kan veel van je vergen. Genoeg rust, ontspanning en beweging kan hierbij helpen. Bij lichamelijke klachten ga je best naar je huisarts om dit te bespreken.
  • Het kan helpen om te begrijpen wat er gebeurd is door bijvoorbeeld met andere betrokkenen te praten of het dossier in te kijken. Ook juiste informatie over de juridische en verzekeringstechnische stappen kan helpen. Neem hiervoor contact op met jouw verzekering. Weet je niet goed hoe je kan beginnen aan de zoektocht naar de juiste informatie, dan kan de dienst Slachtofferhulp je helpen (zie FAQ 4).
Is er in jouw omgeving iemand die hulp bij de verwerking nodig heeft? Lees dan de tips die we je hieronder meegeven:
  • Luister verschillende keren naar het verhaal. Vraag zelf hoe het gaat en doe dit herhaaldelijk tijdens de weken en maanden na het ongeval. Het tempo van de betrokkene zelf respecteren is hier belangrijk. De ene persoon heeft al meer tijd nodig dan de andere. De ene persoon praat er veel over en de andere minder. Ieders verwerkingsproces is uniek.
  • Je helpt enorm door er te zijn en te luisteren. Het is normaal dat je het moeilijk hebt om de juiste woorden of oplossingen te vinden om iemand te helpen na een verkeersongeval. Door er te zijn en te luisteren, beteken je al heel veel. Te veel tips geven of over jouw eigen ervaringen vertellen, kan je best vermijden. Je bedoelt dit goed, maar het kan misschien te veel zijn voor het slachtoffer. Hij heeft immers al veel om aan te denken en te verwerken.
  • Help mee zoeken naar afleiding. Blijf de betrokkene uitnodigen om samen iets te doen, maar laat hem zelf bepalen of hij hier klaar voor is.
  • Help mee bij het terug opnemen van het leven. Praktische hulp aanbieden is goed. Geef het slachtoffer wel de mogelijkheid om ‘nee’ te zeggen.
  • Rust en ontspanning is belangrijk. Stimuleer dit gerust.
  • Zorg goed voor jezelf. Ook op jou heeft het ongeval een effect, verlies dit niet uit het oog. Je kan er enkel helemaal zijn voor iemand als je ook goed voor jezelf zorgt.