De rol van de verkeersdeskundige

Wanneer een verkeersongeval heeft plaatsgevonden, is het als nabestaande heel belangrijk om te kunnen begrijpen hoe en waarom het ongeval is gebeurd. Een verkeersdeskundige zal onmiddellijk na het ongeval verschillende aspecten onderzoeken waardoor de oorzaak van het ongeval achterhaald kan worden.

Justitiële gevolgen

Niet alleen daarom speelt de verkeersdeskundige een cruciale rol maar ook omdat zijn of haar verslag gevolgen heeft voor de justitiële afhandeling van het verkeersongeval. Het verkeersdeskundigenverslag is een doorslaggevend element in het strafdossier omdat het mee zal bepalen wie verantwoordelijk is voor het ongeval. Eigenlijk is het dus de verkeersdeskundige die ervoor zorgt dat de rechter een correcte beoordeling kan maken. De aanwezigheid van een verkeersdeskundige heeft echter ook een emotionele impact aangezien zijn of haar bijzijn op de plaats van het ongeval vaak een onuitwisbare indruk achterlaat bij de betrokkenen en nabestaanden.

Wanneer wordt een verkeersdeskundige aangesteld?

Onmiddellijk na een ernstig verkeersongeval zal de politie ter plaatse contact opnemen met de magistraat van dienst. Dit doen ze om informatie uit te wisselen over bepaalde aspecten van het ongeval. Samen zal men de ernst en de gevolgen van het verkeersongeval proberen inschatten. De magistraat (procureur) zal op basis van dat gesprek beslissen of hij of zij een verkeersdeskundige naar het ongeval stuurt om onderzoek te verrichten. De ernst van het ongeval is hierbij doorslaggevend. Een verkeersdeskundige wordt dus op initiatief van het parket aangesteld en niet op vraag van de nabestaanden.

Hoe wordt een verkeersdeskundige aangesteld?

Het parket kan slechts uit een beperkte lijst van verkeersdeskundigen een keuze maken in Vlaanderen. Op basis van de woonplaats van de verkeersdeskundige in vergelijking met de afstand tot aan het ongeval zal beslist worden wie opgebeld wordt om het ongeval te analyseren. Het is namelijk heel belangrijk dat de deskundige snel ter plaatse is, indien nodig onder politiebegeleiding. De sporen op het wegdek zijn van fundamenteel belang bij de vaststellingen omdat ze een reconstructie van het verkeersongeval mogelijk maken. In tegenstelling tot de wrakken zijn de sporen zeer snel verdwenen. Dit is ook de reden waarom je als je via bijvoorbeeld Slachtofferhulp aan het parket vraagt om een verkeersdeskundige aan te stellen, dit niet langer mogelijk is. Enkele dagen na het verkeersongeval is geen sporenonderzoek meer uitvoerbaar.

Contact met de verkeersdeskundige

Het is als nabestaande belangrijk om het verkeersongeval te kunnen plaatsen en begrijpen. De expertise van de verkeersdeskundige is hierbij van groot belang omdat de omstandigheden waarin het ongeval heeft plaatsgevonden achterhaald kunnen worden. Deze informatie wilt u als nabestaande waarschijnlijk zo snel mogelijk te weten komen. In België is het strafonderzoek echter geheim waardoor nabestaanden in het ongewisse blijven zo lang het strafonderzoek loopt. Soms maakt het parket uitzonderingen, wanneer bijvoorbeeld een minderjarige overlijdt bij het ongeval. In een enkel geval zal het parket de verkeersdeskundige dan samenbrengen met de getroffen ouders en uitleggen wat er juist gebeurd is. Dit is echter uitzonderlijk.

Het verkeersdeskundigeverslag

Na het onderzoek zal de verkeersdeskundige zijn of haar verslag opstellen waarin hij of zij een samenvatting maakt van het verkeersongeval. Het verslag bevat volgende vaststellingen:

  • Een vermelding van het tijdstip en de weersomstandigheden.
  • Een oplijsting van de betrokkenen en de betrokken voertuigen (identificatie voertuig en schade):
    • Er zal onderzocht worden of er eventuele gebreken zijn aan bijvoorbeeld de remmen, de ophanging, de verlichting, de airbags,...
    • Er zal nagegaan worden wat de impactsporen zijn van de inzittenden in het interieur van het voertuig.
  • Een beschrijving van de plaats van het ongeval:
    • Door middel van luchtfoto's en bewakingscamera's.
    • Een beschrijving van de verkeerssignalisatie: welke verkeersborden en wegmarkeringen zijn er?
    • Een beschrijving van de staat van de openbare verlichting.
    • Een beschrijving van de staat van het wegdek, is er bijvoorbeeld eventuele winterschade?
  • Een verklaring van de betrokken partijen, deze wordt opgesteld door de politie.
  • Vaststellingen uit het sporenonderzoek.
  • Conclusies die getrokken werden uit het causaliteitsonderzoek. Via wiskundige rekenmethodes wordt nagegaan wat de invloed is van eventuele snelheidsovertredingen, niet-gordeldracht en niet-helmdracht. Men kan berekenen wat het verband is tussen de snelheid van een voertuig en de ernst van het ongeval. Men zal ook de snelheid berekenen door middel van simulatieprogramma's en vervolgens worden uit al deze berekeningen conclusies getrokken.

Minstens drie maanden en maximum zes maanden na het verkeersongeval wordt het deskundigeverslag ingediend bij het parket. Dit betekent niet dat je dan al inzage kan krijgen in het volledige strafdossier. Het deskundigeverslag zal wel veel vragen beantwoorden omtrent het gebeuren en de oorzaak van het ongeval. Het is niet enkel belangrijk voor de justitiële actoren maar ook voor de nabestaanden.