Omgaan met emoties

symbool_voor kinderen en jongeren_website2014(anders)

Iemand verliezen is een schokkende gebeurtenis. Vaak spreken nabestaanden over een leven ‘voor het ongeval’ en een leven ‘na het ongeval’. 

Recente onderzoeken zeggen dat mensen in rouw zich afwisselend concentreren op het verleden en dan weer op de toekomst. Bij stilstaan bij het verleden horen activiteiten zoals praten over de overledene en wenen. Bij het kijken naar de toekomst hoort: iets gaan doen dat afleidt of iets nieuws uitproberen. Op al deze momenten kun je steun van je omgeving gebruiken. Soms als luisterend oor, soms als vriend om iets ‘normaals’ mee te gaan doen. Dit kan ervoor zorgen dat je je van de ene op de andere dag, of zelfs van uur tot uur, heel anders kunt voelen. Dit is niet abnormaal en je hoeft je hier niet schuldig over te voelen. Het is ook belangrijk dat je omgeving hiermee om leert gaan. 

Mensen die iemand verloren bij een verkeersongeval, veranderen soms door deze ervaring. Ze reageren anders dan voorheen. Dit is zeker zo in de eerste weken of maanden na het ongeval. Naaste familieleden en intieme vrienden worden vrijwel meteen met deze verandering geconfronteerd. Zij kunnen het verwerkingsproces weliswaar niet overnemen en evenmin de pijn, kwaadheid of verdriet wegnemen, maar zij kunnen wel een grote steun betekenen. 

Je gaat op zoek naar een nieuw evenwicht en probeert opnieuw controle over je leven te krijgen. Dit proces is persoonlijk, vraagt veel energie en kan een hele tijd duren. Tussen personen onderling kunnen er grote verschillen zijn. Dat merk je vaak in relaties en gezinnen. Ieder gaat op zijn eigen manier om met wat hem overkomt. Je persoonlijkheid en wat je vroeger al hebt meegemaakt, maar ook het moment in je leven waarop je je dierbare verliest en de hulp die je van anderen krijgt, bepalen mee hoe je ermee omgaat. 

Er bestaat geen handleiding om een schokkende gebeurtenis te verwerken. Je moet dat op je eigen manier doen en dat kan soms meer tijd en energie vragen dan je verwacht had. De meeste nabestaanden slagen erin om na verloop van tijd een nieuw evenwicht in hun leven te vinden. 

Meer lezen: 

Omgaan met emoties - kinderen en jongeren

Kinderen en jongeren rouwen anders dan volwassenen. Ze hebben een ander beeld van de dood. Ze gaan anders om met hun gevoelens. Toch moeten ook zij leren omgaan met de dood van iemand die ze graag zien. Ze wisselen net als volwassenen af tussen stilstaan bij het verdriet en toekomstgerichte activiteiten. Alleen gebeurt dit, vooral bij kinderen, vaak sneller en meer uitgesproken. Het is normaal dat een kind het ene moment intens verdrietig is en weent en het volgende moment buiten gaat spelen. Kinderen zijn niet in staat om voortdurend die pijn te verdragen. Ze laten de pijn dan ook niet in volle hevigheid toe, maar gaan op zoek naar afleiding. Voor volwassenen kan dit verwarrend zijn. Voor kinderen betekent het een voordeel: ze kunnen makkelijker de pijn loslaten wanneer ze nood hebben aan een blij moment.

Kinderen en jongeren hebben op verschillende leeftijden een ander besef van wat ‘dood zijn’ betekent. Lees hierover het artikel 'Rouwen op verschillende leeftijden' (link). De leeftijdscategorieën mag je zeker niet al te strikt opvatten. Elk kind is anders en elk kind ontwikkelt op zijn eigen tempo. 

Als een kind of jongere een broer, zus of ouder verliest, zal die vaak zijn ouder(s) willen beschermen. Door zelf geen verdriet te tonen, wil hij de pijn van zijn ouder(s) niet groter maken. Hierdoor komt het verdriet van een kind of jongere soms pas jaren later naar boven. Dat kan gebeuren bij een speciale gelegenheid, zoals afstuderen of de leeftijd worden die de overleden broer of zus had. Dit wordt ook wel uitgestelde rouw genoemd. Het is daarom belangrijk om als ouder vanaf het begin in het oog te houden dat je kind een vertrouwenspersoon heeft waar hij terecht kan of een andere uitlaatklep heeft, zoals schrijven, tekenen en sporten. 

Meer lezen: 

  • Boeken over rouw bij kinderen en jongeren en boeken voor kinderen en jongeren zelf vind je hier
  • In de brochure 'Voor altijd mijn zus, mijn broer' lees je meer over hoe je kunt omgaan met kinderen die een broer of zus verloren. 
  • Vzw Missing You biedt ook heel wat informatie over rouw via haar website, die een apart deel heeft voor kinderen, voor jongeren en voor jongvolwassenen. 

Als ouder speel je een cruciale rol in het verwerkingsproces van je kind. Vaak kun je ook beroep doen op andere steunfiguren uit de onmiddellijke omgeving: grootouders, buren, leerkrachten … maar ook klasgenoten en vrienden van je kind. Indien je je zorgen maakt over de psychische gezondheid van je kind kun je ook rekenen op professionele hulpverlening. Zij kunnen een belangrijke schakel zijn in het traject van je kind. Voor specifieke professionele hulp kunnen kinderen en jongeren terecht bij:

Als je meer wil lezen over waar kinderen en jongeren in contact kunnen komen met lotgenoten, klik hier.

 

PDF
Achtergrond Rouwen op verschillende leeftijden_Rondpunt_122014
Download PDF (611 Kb)
PDF
Brochure_Voor_altijd_mijn_zus_mijn_broer_Slachtofferorganisaties
Download PDF (1.9 Mb)