Wat kan je als naaste verwachten?

Als naast familielid kan je door het gewonde slachtoffer zelf verwittigd worden. Als hij daartoe niet in staat is, gebeurt dat meestal door het ziekenhuispersoneel of uitzonderlijk door de politie. Uiteraard is het voor jou als naaste familie de eerste bekommernis om je zo snel mogelijk naar het ziekenhuis te begeven. In het beste geval ligt dat dicht bij je woning. Maar het ongeval kan ook een heel eind van huis plaatsgevonden hebben, mogelijk zelfs aan de andere kant van het land of in het buitenland.

Tip:

  • Het is niet aangeraden om op zo’n moment de auto zelf te besturen. Vraag beter aan iemand uit je kennissenkring om je naar het ziekenhuis te brengen. Je kan hiervoor ook de lokale politie aanspreken.

Het is meestal een arts of een verpleegkundige van de spoedgevallendienst die de taak heeft om je op te vangen. Hij informeert je over de aard van de verwondingen en de medische behandeling. Je mag verwachten dat je zo correct en verstaanbaar mogelijk wordt geïnformeerd. Op sommige vragen zal men (nog) niet kunnen antwoorden. Kort na het ongeval is het vaak onmogelijk om een precieze inschatting te maken van de overlevingskansen of de mogelijke latere gevolgen van de verwondingen.

Door de emotionele impact van alles wat er gebeurt, dringt vaak veel van de verstrekte informatie niet helemaal tot je door. Soms hoor je slechts een deel van wat er wordt gezegd. Aarzel niet om te vragen of men de informatie wil herhalen als je twijfelt of iets niet goed hebt begrepen. Je zal waarschijnlijk ook een tijdje met onbeantwoorde vragen blijven zitten. Stel alle vragen die in je opkomen. Door vragen te stellen en te zoeken naar antwoorden kan je terug ‘greep’ krijgen op de situatie. Zie ook hoofdstuk 10 (p.156) over omgaan met wat gebeurd is.

Enkele tips die je kunnen helpen:

  • Maak een afspraak voor een gesprek met de behandelende arts(en) om meer uitleg en antwoorden op je vragen te krijgen.
  • Het is nuttig om je vragen op te lijsten. Wanneer je bij de arts bent of de arts komt langs, kan je al je vragen overlopen en de antwoorden noteren. Op een later tijdstip kan je die notities in alle rust nalezen. Op die manier verklein je de kans dat je iets vergeet te vragen. 
  • Ook aan je huisarts kan je uitleg vragen bij wat men je heeft verteld. Hij kan contact opnemen met de behandelende artsen en je daarna uitleggen wat er precies aan de hand is, welke behandeling er al is ingesteld en wat de kansen op herstel zijn. Maak een afspraak bij je huisarts om dit rustig te overlopen.
  • Wanneer je bezorgd en moe bent of slecht nieuws hebt gekregen, is je concentratie meestal niet optimaal. We raden je aan om iemand anders – bijvoorbeeld een vriend of familielid - te vragen om je naar het ziekenhuis te brengen en je te vergezellen.
  • Op moeilijke momenten heb je soms nood aan een gesprek. Een geestelijke of een moreel consulent* is er dan voor jou. Aarzel niet om hun diensten te gebruiken.
  • Vaak krijg je ook heel wat telefoontjes van vrienden en kennissen die zich zorgen maken. Ze willen natuurlijk weten wat er aan de hand is. Enerzijds ervaar je dat als een steun, anderzijds kan het ook erg belastend zijn. Spreek af met familie en vrienden dat ze je bellen op het nummer dat je niet aan het ziekenhuis opgaf. Zo weet je wanneer vrienden en familie je opbellen en niet het ziekenhuis. Maak duidelijke afspraken over je telefonische bereikbaarheid en spreek af dat vrienden elkaar op de hoogte brengen. Maak eventueel gebruik van een antwoordapparaat of een blog om het laatste nieuws te melden zodat je het niet steeds moet herhalen. Dat kan ook helpen in het verwerkingsproces.
  • Hou als naaste een dagboek of blog bij, schrijf dingen op of maak foto’s. Het komt vaak voor dat het slachtoffer na verloop van tijd de vraag stelt: ‘Wat is er precies met mij gebeurd?’, ‘Hoe lag ik erbij op de dienst intensieve zorgen’*? Noteer ook kleine dingen zoals het moment waarop het slachtoffer voor het eerst opnieuw heeft gegeten.

De toestand van je dierbare kan een hele tijd instabiel zijn. Op het ene moment lijkt het slachtoffer het redelijk goed te maken om kort daarna op het randje van het leven te balanceren. Het is meestal erg moeilijk om hiermee om te gaan. Ook je toekomstplannen en -verwachtingen kunnen plots totaal veranderen.

Ondanks alle hulp van familie en vrienden is het te begrijpen dat je op bepaalde momenten de situatie niet meer aankunt. Er bestaat allerhande hulp waarop je beroep kan doen. Er zijn vertrouwenspersonen in het ziekenhuis, en later in het revalidatiecentrum of revalidatieziekenhuis, bij wie je je hart kan luchten. Wil je contact met lotgenoten*, dan bestaan er verscheidene lotgenotenorganisaties waar mensen met een vergelijkbare ervaring elkaar ontmoeten.

Je kan ook tijdelijke hulp in het huishouden, gezinshulp of psychosociale begeleiding inroepen. Bij de sociale dienst van het ziekenhuis, je ziekenfonds of een Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) in je omgeving, kan je terecht voor zowel praktische hulp in het huishouden als voor emotionele ondersteuning en juridisch advies.

Een ziekenhuisopname kan soms heel lang aanslepen. Net zoals een eventueel verblijf en eventuele behandeling in een revalidatiecentrum of revalidatieziekenhuis. Om deze situatie vol te kunnen houden, is het als naaste belangrijk dat je regelmaat inbouwt in je dagelijkse leven. Probeer jezelf voldoende rust en ontspanning te gunnen, ook al is dat heel moeilijk. Vraag eventueel of iemand anders een keer naar het ziekenhuis kan gaan of maak een beurtrol op. Zo kan je zelf eens een avond thuis doorbrengen. Dat is niet onbelangrijk wanneer het verkeersslachtoffer een van je kinderen is en er thuis nog broers en zussen zijn. Kinderen tonen in de meeste gevallen wel veel begrip voor de zorgen en problemen van hun ouders, maar zij hebben zelf ook aandacht nodig, soms veel meer dan je denkt. Neem de nodige tijd voor jezelf, je gezin of voor je (andere) kinderen. Tracht je kinderen - hoe jong ze ook zijn - van bij het begin in te lichten over wat er gebeurd is. Neem hen mee op bezoek zodra dit mogelijk is of wenselijk lijkt. Vraag eventueel de nodige begeleiding of informatie aan de hulpverleners in het ziekenhuis.