Niet-aangeboren hersenletsel

Verkeersongevallen zijn één van de belangrijkste oorzaken van blijvende schade aan de hersenen of niet-aangeboren hersenletsel (NAH). De gevolgen zijn erg uiteenlopend en afhankelijk van de aard, locatie en omvang van het letsel.

Coma

Na een verkeersongeval waarbij het slachtoffer een hoofdletsel oploopt, gebeurt het dat deze een tijd in een comateuze toestand terechtkomt. Coma is een toestand van verminderd bewustzijn. Soms houden artsen zwaargewonde patiënten met behulp van medicatie in een kunstmatige coma. Wanneer de verdoving wordt afgebouwd, komen deze patiënten geleidelijk terug bij.

NAH

De gevolgen van een NAH zijn erg uiteenlopend en afhankelijk van de aard en de omvang van de hersenletsels. Een hersenletsel kan zich op verschillende manieren uiten. Laat je niet misleiden door de ervaringen van anderen. Elke persoon met een niet-aangeboren hersenletsel is uniek en het is onmogelijk om patiënten met elkaar te vergelijken. Hieronder vind je een overzicht van de meest voorkomende gevolgen. Ze kunnen zowel lichamelijk als cognitief, of zichtbaar als onzichtbaar zijn. De onzichtbare gevolgen zijn moeilijk te begrijpen door de buitenwereld en hebben een grote impact op zowel de persoon met hersenletsel als zijn omgeving.  

Lichamelijke gevolgen

  • Verlamming, al dan niet gepaard gaande met spasticiteit. Dit zijn niet te controleren bewegingen door verhoogde spierspanning.
  • Gedeeltelijke verlamming of verlies van spierkracht aan één kant van het lichaam. 
  • Evenwichtsproblemen met verhoogd risico op valpartijen.
  • Gevoelsstoornissen aan één helft van het lichaam.
  • Problemen met het zicht: mensen met een halfzijdige verlamming kunnen ook lijden aan halfzijdige blindheid of hemianopsie. Andere mensen hebben dan weer last van dubbelzicht. Ze zien bijvoorbeeld een voorwerp of persoon dubbel.
  • Spraakmoeilijkheden: niet of moeilijk kunnen spreken als gevolg van verminderde controle over de spieren van tong, mond en lippen.
  • Slikproblemen: door verminderde controle over de spieren in mond en keel die nodig zijn voor het kauwen en slikken.
  • Epilepsie.
  • Anosmie: het gebrek aan reukzin, of de afwezigheid van de mogelijkheid te kunnen ruiken. Dit kan zowel van tijdelijke aard zijn als permanent.

Mogelijke gedrags-, emotionele en leerproblemen

  • Geheugenproblemen, waardoor men afspraken vergeet of vergeet wat is gebeurd of gezegd. 
  • Aandachtsstoornissen, waardoor men snel afgeleid is en moeilijk tegen drukte kan.
  • Afasie: men kan taal niet meer correct gebruiken en/of begrijpen. Men heeft problemen om de juiste woorden te vinden of verwisselt of verzint woorden. Soms kunnen patiënten die aan afasie lijden, zich totaal niet meer in woorden uitdrukken. Het gebeurt zelfs dat ze zich plots van een vreemde taal bedienen.
  • Agnosie: men ziet mensen, dieren en voorwerpen wel, maar herkent ze niet.
  • Neglect: wanneer iemand een linkerzijdige verlamming heeft, is hij zich vaak niet bewust van zijn linkerlichaamshelft en van zijn linkerruimtehelft. De verlamde kant wordt als het ware niet als deel van het lichaam ervaren. Er is ook geen aandacht voor wat er aan die kant van de ruimte rondom de patiënt gebeurt. Het resultaat is dat sommige patiënten soms maar één helft van hun bord leegeten of die kant ‘negeren’ zodat ze tegen allerlei obstakels of mensen botsen.
  • Niet kunnen leren van ervaringen: geen of verminderd ziekte-inzicht.
  • Vermoeidheid die niet in verband gebracht kan worden met inspanning.
  • Verstoorde controle: ongeremd en impulsief gedrag, snel boos of prikkelbaar worden, kinderlijk gedrag, wisselende emoties.
  •  Geen initiatief meer nemen.

Personen met een niet-aangeboren hersenletsel worden sinds 2013 officieel erkend als personen met een handicap en hebben nu verschillende mogelijkheden, afhankelijk van hun persoonlijke noden en wensen.

Op de site www.infoNAH.be staat uitgebreide informatie specifiek voor personen met NAH, familie en hulpverleners. De Vlaamse Liga NAH is een gebruikersvereniging en groepeert gebruikers en een aantal professionelen rond de problematiek van een niet-aangeboren hersenletsel. De supportteams NAH (Vlaams-Brabant en Antwerpen) ondersteunen mantelzorgers en professionals met hun kennis en expertise.