Terug naar het reguliere onderwijs

Na een ongeval terugkeren naar de oude school is soms best moeilijk. Misschien is wat er gebeurd is, nog niet verwerkt of zijn er na het ongeval ernstige beperkingen. Het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB) en de zorgcoördinator van de oude school kunnen helpen uitzoeken welke begeleiding je kind nodig heeft om terug te starten op school, opnieuw goed te kunnen functioneren en zich goed te voelen.

Vaak helpt het als er al tijdens de ziekenhuis- of revalidatieperiode contacten met de thuisschool zijn geweest. Vanuit de ziekenhuisschool gebeurt dat automatisch, maar ook via Bednet of andere ICT-toepassingen* (skype, klasblog) wordt contact opnemen of houden gemakkelijker. Waar mogelijk voorzien revalidatiecentra, naar het einde van de opname toe, re-integratiemomenten. Het kind of de jongere kan dan voor bepaalde activiteiten of voor een aantal onderwijsmomenten terugkeren naar zijn oorspronkelijke klas. Op deze manier wordt de definitieve terugkeer geleidelijk aan voorbereid.

Eenmaal terug op de oude school is het van belang om alert te blijven voor de mogelijke effecten van het verkeersongeval op het schoolgebeuren van je kind.

Sinds schooljaar 2015-2016 bepaalt het ‘M-decreet’ hoe Vlaamse scholen moeten omgaan met leerlingen die door een beperking de lessen in een gewone school niet zomaar kunnen volgen.

De letter M staat voor ‘maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften’. Inclusief onderwijs is sinds dan de eerste optie. Het doel is om meer leerlingen in het gewoon onderwijs school te laten lopen en dus minder leerlingen naar buitengewone scholen te verwijzen. Een school bouwt een zorgcontinuüm uit en gaat samen met de leerkracht(en), de ouders en het CLB na welke redelijke aanpassingen of maatregelen je kind met specifieke onderwijsbehoeften nodig heeft om de lessen te kunnen volgen.

Het zorgcontinuüm bestaat uit drie te doorlopen fases:

  • Brede basiszorg: vanuit een visie op zorg biedt de school alle leerlingen een krachtige leeromgeving aan.
  • Verhoogde zorg: de school doet redelijke aanpassingen, zoals remediëren, differentiëren, compenseren en dispenseren, waardoor je kind het gemeenschappelijk curriculum kan blijven volgen.
  • Uitbreiding van zorg: het CLB krijgt een actieve rol en onderzoekt wat je kind, de leerkrachten en jij als ouder kunnen doen en wat ze nodig hebben. Eventueel stelt het CLB nadien een gemotiveerd verslag op waarin het de nood aan uitbreiding van zorg, onder de vorm van GON-begeleiding (zie verder), motiveert.

Elk kind met specifieke onderwijsbehoeften heeft dus het recht om zich in te schrijven in een gewone school en kan er:

  • het gemeenschappelijk curriculum volgen (als het voldoet aan de toelatingsvoorwaarden voor het gewoon onderwijs en een gemotiveerd verslag voor geïntegreerd onderwijs heeft);
  • een individueel aangepast curriculum volgen (als het een verslag voor toegang tot het buitengewoon onderwijs heeft).

Geïntegreerd Onderwijs

Je kind kan extra ondersteuning krijgen op school via het Geïntegreerd Onderwijs (GON-onderwijs). Het is bedoeld om jongeren met een handicap en/of leer- en opvoedingsmoeilijkheden tijdelijk of permanent, gedeeltelijk of volledig de lessen of activiteiten te laten volgen in een school voor gewoon onderwijs met hulp vanuit het buitengewoon onderwijs. Via een GON-begeleider biedt het buitengewoon onderwijs ondersteuning op de gewone school. GON-begeleiding is mogelijk onder bepaalde voorwaarden. De ouders, de leerling, de school voor gewoon onderwijs en het CLB bespreken de specifieke onderwijsbehoeften van de leerling. Met de school voor buitengewoon onderwijs maken ze afspraken over de nodige begeleiding en hoe die zal verlopen. Dat alles leggen ze vast in een verslag.

GON-begeleiding is gratis en kan bestaan uit:

·       leergerichte ondersteuning (bijvoorbeeld de aanmaak van specifiek lesmateriaal);

·       leerlinggerichte ondersteuning (bijvoorbeeld een aantal uren hulp voor het kind zelf);

·       teamgerichte ondersteuning (bijvoorbeeld tips voor de leerkracht);

·       ouderondersteuning (bijvoorbeeld tips voor ouders i.v.m. school).

Inclusief Onderwijs

Leerlingen met een verstandelijke beperking kunnen naar een school voor gewoon onderwijs met begeleiding inclusief onderwijs (ION-begeleiding) vanuit een school voor buitengewoon onderwijs.

De leerling moet dan beschikken over een verslag voor het buitengewoon onderwijs type 2.

ION-leerlingen volgen een individueel leertraject.

De regeling betreffende GON- en ION-begeleiding wordt echter herzien in het kader van de onderwijsherstructurering. GON en ION moeten evolueren naar een nieuw ondersteuningsmodel voor het gewoon onderwijs om beter in te kunnen spelen op de onderwijsbehoeften van leerlingen en de ermee samenhangende ondersteuningsbehoeften van de leerkrachten. Actuele informatie is te vinden op de website van het ministerie van Onderwijs en Vorming.

Secundair en hoger onderwijs

Wanneer een leerling de inhoud van een bepaald leerjaar in het secundair onderwijs niet binnen één schooljaar kan volgen wegens het ongeval of specifieke onderwijsbehoeften, kan de klassenraad een spreiding van het lesprogramma toestaan. Dit kan een spreiding van een leerjaar over twee schooljaren zijn of een spreiding van een graad over drie schooljaren zijn. Daarnaast kan de klassenraad bepaalde doelen van het curriculum vrijstellen en, waar mogelijk, vervangen door gelijkwaardige doelen. Een combinatie van de regeling voor spreiding en vrijstelling is mogelijk.

Wil je als student aan de hogeschool of universiteit na een verkeersongeval je studie terug opnemen, dan is het vaak niet vanzelfsprekend om meteen in het gewone programma te stappen. Elke hogeschool of universiteit heeft een aanspreekpunt voor personen met een functiebeperking: een studiebegeleider, zorgcoördinator of ombudsman. Bij hen kom je te weten of er mogelijkheden zijn om bijvoorbeeld examens te spreiden, een laptop te gebruiken bij examens of examens mondeling af te leggen. Voor meer informatie kan je contact opnemen met het aanspreekpunt van jouw instelling. Je vindt de aanspreekpunten op de website van het Steunpunt Inclusief Hoger Onderwijs (SIHO).